Tak w Polskę iść … (Cz. 1A)

Tak w Polskę iść … (Cz. 1A)

LUBUSKIE – kraina 500 jezior

Rozpoczynamy wędrówkę przez krainy geograficzno-przyrodnicze, lokalne zwyczaje i foklor. Będziecie mogli towarzyszyć nam z rodziną lub przyjaciółmi, bo się może dowiecie coś ciekawego o bliskich Wam okolicach.

.

.

Tytuł serii wzięliśmy z radosnej piosenki “Tak w Polskę iść” wykonywanej od lat przez legendarną Marię Koterbską – (2:58) https://www.youtube.com/watch?v=uybo-Ucd4yk . Melodię pod koniec XIX wieku stworzył meksykański kompozytor i skrzypek Joselito Rosas i zatytułował ją “Obre las olas”/ Ponad falami*. Tekst polski napisał Andrzej Bianusz.

* J.Rosas żył tylko 26 lat, ale o jego barwnym życiu zrealizowano film pod takim samym tytułem jak ta melodia. Grana przez wielu muzyków i orkiestry, “Obre las olas” zdobyła jeszcze większą popularność jako piosenka w różnych językach i pod innymi tytułami.

.

W tej serii uwzglęgniliśmy też na 41 diecezji obejmujących całą Polskę, gdyż te struktury są oparte na wielowiekowej tradycji. Ten podział jest bliższy polskiej rzeczywistości niż 16 eurolandów narzuconych podczas rządów AWS i premiera Buzka. Jest też bardziej stabilny niż zawirowania administracyjne kolejnych partii politycznych. Będą tu dodane również inne elementy, które – obok n.p. licznych ilustracji czy muzyki – odkryją jeszcze raz piękno polskiej ziemi. Rozpoczynamy od północno-zachodniej części kraju, czyli od Ziemi Lubuskiej, po której – w następnym odcinku – będzie Pobrzeże Szczecińskie.

Ziemia Lubuska

Nazwa regionu pochodzi od słowiańskiego plemienia Lubuszan, które zamieszkiwało tereny środkowego Nadodrza. W dziedzictwie Piastów, na początku XII wieku król Bolesław Krzywousty utworzył tam kasztelanię i diecezję lubuską, która podlegała arcybiskupowi gnieźnieńskiemu.

W latach 1241–1242 istniało wydzielone księstwo lubuskie, w którym panował Mieszko lubuski. W 1518 biskup lubuski zakupił przygraniczne dolnołużyckie dobra Beeskow i Storkow, pozostające formalnie lennem czeskim. W 1555 zmarł ostatni katolicki biskup lubuski i diecezja została zsekularyzowana i po 20 latach zamknięta. Na początku XVII wieku region dostał się pod pruskie panowanie jako część tzw. Marchii Wschodniej. Ludnośc dużo ucierpiała także z powodu wojny trzydziestoletniej. Ziemia Lubuska powróciła do macierzy dopiero wtedy, gdy Polska odzyskała wolność po rozbiorach.

.  

1. Oddziały artyleryjskie 1-go Frontu Białoruskiego ostrzeliwują wzgórza Seelow; 2. Pomnik ku czci radzieckich żołnierzy stoi do dzisiaj na miejscu bitwy, pomimo że znajduje się na terenie Niemiec; 3. Mapa bitew nad Odrą i Nysą Łużycką. Czy Polacy mieli jakiekowliek szanse wyzwolić samodzielnie Ziemie Odzyskane?

.

Wiosną 1945 te ziemie były obszarem zaciętych walk przeciw niemieckim okupantom z III-ciej Rzeszy. W lutym i marcu stoczono bitwę o Kostrzyn nad Odrą a następnie – już na drugim brzegu Odry – o wzgórza Seelow z udziałem 1 Armii Wojska Polskiego. Położone 15 km od zachodniego brzegu Odry, wzgórza były ostatnią główną linią obrony przed Berlinem. Niemcy byli umocnieni na dobrze przygotowanych pozycjach i bronili się zaciekle przez cztery dni, do 19 kwietnia 1945. Zwycięstwo nad nimi otworzyło drogę na Berlin, ale osiągnięte zostało kosztem 33,000 poległych żolnierzy radzieckich i ok. 4 tysięcy z 1-wszej Armii Wojska Polskiego.  

W roku 1946 odbyły się w na Ziemiach Odzyskanych kongresy i zjazdy Polaków zamieszkałych w okresie międzywojennym na Pomorzu, Ziemi Lubuskieją i Dolnym Śląsku. Przeżyli oni przymusową germanizację, niemieckie prześladowania i eksterminację w okresie okupacji. Dlatego te imprezy nazwano Kongresem Niezłomnych Serc. Jednym ze współorganizatorów był Polski Związek Zachodni.

,

Był on także współorganizatorem obchodów uroczystości państwowych pod hasłem “Trzymamy Straż nad Odrą” i “Tydzień Ziem Odzyskanych”. Związek Zachodni przyczynił się do powstania pierwszych czasopism społeczno-kulturalnych w Szczecinie – “”Pionier Szczeciński” i “Tygodnik Wybrzeża”. W 1950 r. został połaczony z Ligą Morską.

.

W roku 1946 zorganizowany został Kongres Polaków mieszkających przed wojną na Ziemiach Odzyskanych

.

W ramach Ziem Odzyskanych, zaraz po wojnie obszar na zachodnim brzegu Odry stał się częścią województwa poznańskiego a od roku 1959 powołano tam województwo zielonogórskie. Na skutek ostatniej reformy z roku 1998, utworzono woj. lubuskie z połączonych regionów Zielonej Góry i Gorzowa Wielkopolskiego. Dokładnie 50 lat temu (28 czerwca 1972) utworzono diecezję zielonogórsko-gorzowską, jako jedną z trzech w metropolii szczecińsko-kamieńskiej. Zatwierdził ją w roku 1992 papież Jan Paweł II bullą Totus Tuus Poloniae.

.

1. Konkatedra św. Jadwigi Śląskiej w Zielonej Górze; 2. Herb diecezji; 3. Diecezjalna katedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wlkp.

.

Herb diecezji jest podzielony pionowo na dwie części. Dwa bosaki na polu czerwonym nawiązują do herbu dawnego biskupstwa lubuskiego. Na polu błękitnym znajduje się heraldyczna lilia. U dołu dewiza w języku łacińskim “Da pacem Domine in diebus nostris” (Daj Panie pokój naszym dniom). Prośba jakże aktualna na te burzliwe czasy.

.

Zielonogórsko-Gorzowska diecezja podzielona jest na 30 dekanatów i 270 parafii. Wymieniamy je po kolei, rozpoczynająć od północnych regionów diecezji. W nawiasie jest liczba parafii danego dekanatu. Dekanat Gorzów Wlkp (25 parafii); dek. Strzelce Krajeńskie (7); Drezdenko (6); Kostrzyn (10); Sulęcin (8); Rokitno (7); Pszczew (9); Rzepin (11); Świebodzin (14); Babimost (7).

Południowa część diecezji : Gubin (6); Krosno Odrzańskie (10); Sulechów (12); Zielona Góra (26); Lubsko (8); Kożuchów (7); Nowa Sól (9); Sława (7); Wschowa (11); Łęknica (8); Żary (12); Żagań (12); Szprotawa (11); Głogów (25).

.

Gorzów Wiekopolski

Przez miasto płynie Warta, jedna z najdłuższych polskich rzek. Część północna Gorzowa jest znajduje się na prawym brzegu tej rzeki i jest silnie pofałdowana dlatego Gorzów nazywany jest “miastem siedmiu wzgórz”. Południowe dzielnice miasta, na lewobrzeżnej części Warty to płaskoniż zalewowy. Teren jest mocno zalesiony, szczególnie na północ od miasta, gdzie znajduje się Puszcza Gorzowska.

1. Cały region rozciąga się na długości 120 km tworząc Kotlinę Gorzowską. Kotlinę tworzą : Dolina Warty oraz Międzyrzecze Warty i Noteci; 2. Gorzów – diecezjalna katedra Wniebowzięcia NMP.

Niektóre źródła historyczne podają, że w X-tym wieku obszar ten (po obydwu brzegach dolnej Warty i środkowej Odry) zamieszkiwali Lubuszanie. W okresie wczesnego średniowiecza tereny ujścia rzeki Warty znajdowały się pod panowaniem państwa Polan, a następnie Królestwa Polskiego. Postępujący proces rozbicia dzielnicowego w ówczesnym okresie Polsce piastowskiej doprowadził do utraty tych terenów na rzecz Niemiec /Prus. Miasto Gorzów podzielony jest na 3 dekanaty i 25 parafii.

.

Pojezierze Dobiegniewskie

Najbardziej wysunięte na północ są dwa dekanaty tej diecezji – w Strzelcach Krajeńskich i w Drezdenku. To są główne miasta regionu, gdzie położonych jest ok. 100 jezior o powierzchni powyżej 1 ha. Na północ od tych miast, w okolicach Bierzwinka znajdujemy krajobrazy buczyn pomorskich, dąbrów świetlistych i grądów w dolinie Noteci.

.

1. Strzelce Krajeńskie; 2. Herb miasta; 3. Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela w Zwierzynie.

Dekanat w STRZELCACH KRAJEŃSKICH obejmuje on 7 parafii: Strzelce Krajeńskie – parafia św. Franciszka z Asyżu; Borówko – pw. św. Antoniego z Padwy; Dobiegniew – św. Józefa; Górki Noteckie – Niepokalanego Poczęcia NMP; Ogardy – św. Stanisława Kostki; Wielisławice – parafia MB Częstochowskiej; Zwierzyn – św. Jana Chrzciciela.

.

1. Dobiegniew otoczony jest jeziorami; 2. Drezdenko – kościół pw. Przemienienia Pańskiego.

Sąsiedni dekanat znajduje się w DREZDENKU, ok. 20 km na zachód od Strzelc Krajeńskich. Tam jest 6 parafii: Drezdenko – 2 parafie: Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz Przemienienia Pańskiego; Niegosław – św. Jana Kantego; Rąpin – Nawiedzenia NMP; Stare Kurowo św. Apostołów Piotra i Pawła; Trzebicz – parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa.

.

_______________________ Następne regiony Ziemi Lubuskiej są w opracowaniu

.

Strzelce Krajeńskie; Sulęcien; Rzepin

.

.

Krosno Odrzańskie, Gubin, Kożuchów

.

Wschowa, Łęknica, Nowa Sól

.

Głogów, Żagań, Szprotawa.

.

Kraina Festiwali

Ziemię Lubuską poznali mieszkańcy z najdalszych zakątków kraju ze względu na trzy festiwale: Festiwal Filmów Polskich w Łagowie, Festiwal Piosenki Radzieckiej (obecnie Festiwal Piosenek Rosyjskich) oraz Święto Winobrania.

LUBUSKIE LATO FILMOWE

To najstarszy w Polsce festiwal tego typu. Pomysł na miejsce imprezy – Łagów, powstał w roku 1965, a zrealilzowany były cztery lata później. Impreza odbywa się w otwartym amfiteatrze nad Jeziorem Trześniowskim, dlatego pokazy filmów organizowane są już po zachodzie słońca i późnym wieczorem. Do Łagowa przyjeżdżają na ten czas autorzy filmów, aktorzy i krytycy filmowi, którzy uczestniczą w seminariach oraz w dyskusjach z publicznością.

.

Nagrodą główną za najlepszy film jest “Złote Grono” (złote winogrono – w nawiązaniu do winnic, które obfitują w tym regionie). W pierwszych latach nagradzano filmy najbardziej znanych wtedy reżyserów: Wajdy, Zanussiego, Kutrza. Z tytułów można wymienić już klasykę – Brzezina, Wesele, Perła w koronie, Ostatni etap, Iluminacja czy Wodzirej. Nagrodę za całokształt pracy filmowej dostał Stanisław Różewicz, Z czasem do konkursu dopuszczone zostały też filmy zagraniczne ale w ostatnich latach pojawiło się tam dużo badziewia, filmidła mierne i wulgarne. Takie bowiem trendy daliśmy sobie narzucić w kulturze.

.

1. Amifteatr w Łagowie; 2. Przesmyk między jeziorami; 3. Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela.

A szkoda, bo Łagów Lubuski to urocza wieś turystyczna, położona w urozmaiconej okolicy, na terenie parku krajobrazowego. Centrum osady znajduje się na przesmyku dwóch jezior i było wspomniane już w kronikach z XIII wieku. Do dzisiaj pozostaje miejscem rekreacji i ośrodków wypoczynkowych.

.

FESTIWAL PIOSENKI

Gdy mówimy o Zielonej Górze, to jak nie wspomnieć o Festiwalu Piosenki Radzieckiej (dzisiaj – Festiwal Piosenki Rosyjskiej), który wpisał się mocno w historię miasta przez prawie ćwierć wieku? Główną nagrodą festiwalu było nie byle co, tylko “złoty samowar”.

1. Zielonogórski amfiteatr im. Anny German; 2. Konferansjerka – Bożena Walter i Jan Suzin; 3. Brawa dla laureatów. Trudno uwierzyć, że kiedyś kobiety chodziły w sukienkach.

Tam rozpoczynało swoją karierę wielu znanych piosenkarzy, a niektórzy pojawili się tam jako nastolatkowie, np. Bajor, Jarocka, Kayak, Sipińska, Krawczyk, Rodowicz. Lista ich nazwisk byłaby za długa by ją tu cytować. Konferansjerami oraz jurorami konkursu były znane gwiazdy radia i telewizji, jak np. Edyta Wojtczak, Bożena Walter, Jan Suzin, Tadeusz Sznuk, Krystyna Loska, Czesław Niemien, Anna German, Irena Santor.

.

DOŻYNKI WINOBRANIA

Łagodny klimat Ziemi Lubuskiej umożliwia uprawę winogron. A Zielona Góra stała się stolicą polskiego wina. Obecnie w regionie lubuskim działa już ok. 100 winnic. Nic dziwnego, że patronem miasta został wybrany św. Urban – papież i męczennik z III-go wieku. Był on już od dawna uznawany za patrona winiarzy, hodowców winnej latorośli i ogrodników.

.

W połowie września, w ramach Dni Zielonej Góry organizowana jest największe kulturalne wydarzenie regionu – Festiwal Winobrania. Relikwie świętago patrona przeniesione zostają do konkatedry św. Jadwigi Śląskiej, gdzie odbywa się uroczysta Msza święta. Następnie, razem z władzami miasta, procesja udaje się pod ratusz i pomnik patrona miasta, gdzie jest odmawiana modlitwa za Zieloną Górę. Mieszkańcy regionu i tysiące turystów biorą udział w różnych imprezach towarzyszacych przy degustacji wina.

__________

Stolica polskiego żużla

Chodzi naturalnie o GORZÓW WIELKOPOLSKI, kolebkę tego sportu w Polsce. Warto tu wspomnieć, że klub żużlowy “Stal Gorzów” obchodzi swoje 75-lecie. Miejscowy stadion był jednym z najlepszych tego typu. Inicjatorami budowy byli panowie Cieślicki i Sapkowski. Obiekt powstał na terenie byłego wysypiska śmieci a prace przy budowie wykonywano czynem społecznym. Otwarcie stadionu nastąpiło latem 1951 a pierwsze zawody tam zorganizowane to był turniej, którego główną nagrodą był “Stalowy But“. Trzeba wiedzieć, że zawodnicy na motocyklach używają buty okute stalą, bo podczas wyścigu nie mogliby wyhamować na wirażu mając zwykłe obuwie.

Stadion im. Edwarda Jancarza – stadion żużlowy znajdujący się na gorzowskim Zawarciu przy ul. Śląskiej, położony pomiędzy ulicami Kwiatową i Jasną. Stanowi własność miasta Gorzowa Wielkopolskiego. W 2005 roku został przejęty przez Ośrodek sportu i rekreacji w Gorzowie Wielkopolskim i od tego roku jest dzierżawiony przez Stal Gorzów Wielkopolski.

.

Mieszkańcy Gorzowa są dumni ze swojego klubu, skąd wyszło wielu mistrzów a drużyna klubu zdobyła wielokrotnie mistrzostwo Polski i zwyciężała na międzynarodowych zawodach. Tak więc powróciliśmy na północne krańce Regionu Zielonogórsko-Gorzowskiego. Dalsze materiały ukażą się w późniejszym wydaniu.

__________

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Translate »